برنامه مناظره‌ي حجت الاسلام والمسلمين هاشمي رفسنجاني، رييس مجمع تشخيص مصلحت نظام ایران و شيخ يوسف قرضاوي، رييس اتحاد جهاني علماي مسلمين (از گروه‌هاي سني) با تاكيد دو طرف بر ضرورت وحدت و همبستگي مسلمانان جهان با توجه به شرايط فعلي انجام گرفت. به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) به نقل از شبكه‌ي تلويزيوني الجزيره، پيش از آغاز اين مناظره مجري اين برنامه‌ي زنده‌ي تلويزيوني ضمن قدرداني از حجت الاسلام والمسلمين هاشمي رفسنجاني و شيخ قرضاوي خطاب به بينندگان اظهار داشت: بينندگان عزيز پيش از آنكه آغازگر اين برنامه‌ي زنده تلويزيوني باشيم لازم است بر اين نكته تاكيد كنم كه هاشمي رفسنجاني و شيخ قرضاوي بنا بر درخواست هيات بلندپايه‌اي از انجمن جهاني مسلمين كه اخيرا در تهران ديداري را با برخي از شخصيت‌هاي ايراني داشته‌اند، اين مناظره را انجام مي‌دهند و اين برنامه پيش از آنكه مناظره باشد يك گفت‌وگوي دوجانبه است كه با هدف ايجاد وحدت هر چه بيشتر ميان اهل تسنن و اهل تشيع به خصوص با توجه به شرايط فعلي عراق انجام گرفته است. حجت الاسلام والمسلمين هاشمي رفسنجاني كه آغازگر برنامه بود، اظهار داشت: من به نوبه خود مي‌خواهم از شبكه تلويزيوني الجزيره و هم‌چنين آقاي شيخ قرضاوي به دليل برگزاري اين برنامه و فراهم كردن اين فرصت كه مطمئنا اهميت ويژه‌اي به وحدت هر چه بيشتر مسلمانان داده است، تشكر و قدرداني كنم. وي افزود: ما پس از انقلاب اسلامي ايران تلاش‌هاي بسياري در زمينه‌ي فراهم ساختن وحدت اسلامي هر چه بيشتر مسلمانان انجام داده‌ايم و اين راه را پيش از اين آيت‌الله علامه بروجردي و شيخ عبده رفته بودند و در اين راه تلاش‌هايي را انجام داده‌اند و هم‌چنين آيت‌الله خامنه‌اي نيز تلاش‌هايي را در اين زمينه انجام داده‌اند و در آن زمان موفقيت‌هاي بسياري را محقق ساختيم و در اين راه نيز بسياري با ما از جمله شيخ قرضاوي همراهي كردند و بايد بگوييم كه ما به يكديگر نزديك شديم و تلاش‌هايي را نيز براي نزديكي هر چه بيشتر مذاهب انجام داديم. اما متاسفانه روزهاي اخير با مشكلاتي مواجه شديم كه اين مشكلات از اوضاع عراق و لبنان و نيز تلاش‌هاي دشمن تاثير گرفته است. به اعتقاد من دشمن ما در صدد آن است كه ما را شكست دهد و به اعتقاد من طرح آمريكا در خاورميانه با شكست مواجه شده است و آنها نتوانسته‌اند اهداف خود را در عراق محقق سازند؛ بنابراين به اين تصور رسيده‌اند كه با فتنه‌ا‌فكني و ايجاد تفرقه ميان اهل شيعه و تسنن مي‌توانند به پيروزي برسند و جبران اين شكست را بكنند؛ با توجه به پيروزي ملت لبنان و مقاومت اسلامي لبنان و نيز پيروزي مقاومت در تمامي كشورهاي اسلامي آنها تلاش كرده‌اند كه با ايجاد فتنه و تفرقه افكني ميان اهل تشيع و تسنن به اهداف خود دست يابند و در تلاش براي تحقق آنها باشند. هاشمي رفسنجاني هم چنين گفت: در قرآن به صورت صريح و روشن بر ضرورت محافظت از وحدت مسلمانان تاكيد شده است؛ بنابراين با توجه بر اين ضرورت لازم است كه از تمامي بازي‌هايي كه آمريكايي‌ها انجام مي‌دهند و براي آن برنامه‌ريزي مي‌كنند دوري كنيم و مي‌توانيم بسياري از مسايل خود را از طريق وحدت نه از طريق تفرقه حل و فصل كنيم. علماي ايران و ملت‌ ايران به وحدت اسلامي و ضرورت آن ايمان دارند و مطمئنا اهل تسنن نيز به اين وحدت ايمان و اعتقاد دارند و به ايجاد تفرقه رضايت نمي‌دهند؛ بنابراين علما و عقلا لازم است كه به هيچ يك از افراط گرايان دو طرف توجه نكنند. شيخ قرضاوي نيز در ابتداي اين برنامه با تشكر و قدرداني از فرصتي كه شبكه‌ي تلويزيوني الجزيره براي انجام اين گفت‌وگو با توجه به درخواست اتحاد جهاني مسلمين فراهم ساخته است و نيز با تشكر و قدرداني از حجت الاسلام والمسلمين هاشمي رفسنجاني جهت شركت در اين برنامه گفت: به اعتقاد من اين ديدار و گفت‌وگو براي اين امت اسلامي نتيجه‌ بخش و داراي خير و بركت خواهد بود. من دوست داشتم و اميدوار بودم كه آيت‌الله هاشمي درباره‌ي نقاط هشت گانه سخن بگويد كه بايد درباره آنها سخن بگوييم و گفت‌وگو كنيم. ما مي‌خواستيم كه در اين گفت‌وگو درباره‌ي اين زخم حرف بزنيم؛ هر چند كه هدف اين برنامه ايجاد تقارب بيشتر مذاهب و تلاش براي دور شدن از اختلافات و يا به عبارتي زخم‌ها است. در اين جا يك قضيه مهم مطرح است و آن قضيه قضيه‌ي تكفير است. ما مي‌خواهيم كه اسلام همان گونه كه يك اسلام واحد بوده است يك اسلام واحد بماند و متاسفانه كساني هستند كه مي‌گويند ما هيچ اجماعي و هيچ تفاهمي با اهل تسنن نداريم. ما مخالف اين قضيه يعني قضيه تكفير هستيم و كافي است كه فرد مسلمان بگويد "اشهد ان لا اله الا الله و اشهدان محمد رسول الله". اين يك قضيه است؛ اما قضيه دوم آن است كه اختلافات شيعيان و اهل تشيع و اهل تسنن نبايد در حضور عامه و در مساجد مطرح شود و بايد اين مساله تنها توسط متخصصان و كارشناسان به بحث و گفت‌وگو گذاشته شود؛ اما قضيه‌ي سوم مساله‌ي خلفا و اهل بيت است؛ اهل تسنن عاشق اهل بيت هستند و هيچ كس از اهل تسنن وجود ندارد كه اين عشق و محبت را نسبت به خاندان اهل بيت پيامبر نداشته باشد. چه كسي از اهل تسنن وجود دارد كه حضرت علي (ع) اين شمشير برنده‌ي خداوند را دوست نداشته باشد؟ چه كسي از اهل تسنن حسن و حسين (ع) نوه‌هاي پيامبر اكرم را دوست ندارد؟ چه كسي زين‌العابدين (ص) را دوست ندارد؟ مشكل ما با اهل تشيع و مخالفت ما با آنها نسبت به صحابه‌ي پيامبر است؛ من هم چنان بر حساسيت اين موضوع تاكيد و اصرار دارم؛ ممكن نيست كه ما دست در دست هم بگذاريم و شما هم چنان بگوييد لعنت‌الله علي ابوبكر، عمر و عايشه. اينان شاگردان رسول اكرم و نزديكان وي هستند و لازم است بر آنها احترام بگذاريم؛ اين احترام گذاشتن براي همه‌ي صحابه پيامبر كه در قرآن كريم نيز اشاره‌ي صريح و مستقيمي به آنها شده است لازم و ضروري است. چه كسي ايران را از پرستش آتش آزاد ساخت؟ همين صحابه‌ي پيامبر بودند؟ چه كسي مصر را از پرستش بت‌ها رها ساخت؟ همين صحابه‌ي پيامبر بودند. لازم است تمامي اين بي‌حرمتي‌ها نسبت به خلفا متوقف شود؛ اما مساله ديگر مساله‌ي نشست اخير مكه است كه ضروري بود تمامي علماي ديني اهل تشيع و اهل تسنن در آن شركت كنند و پيش نويس يا قطعنامه يا توافقنامه‌ اين نشست را به امضا درآورند، اما متاسفانه ديديم كه هيچ يك از علماي شيعه‌ي بزرگ عراق در اين نشست حضور به هم نرساندند. مساله‌ي ديگر آنچه كه در عراق جاري است، مي‌باشد. گروه‌هاي مرگ و كشتار در عراق هم چنان به كار خود ادامه مي‌دهند و مردم را مجبور به ترك منازل و مناطق مسكوني خود مي‌كنند؛ در عراق مساجدي هستند كه بسته شده‌اند و مساجدي هستند كه به تسخير درآمده‌اند و موضوع ديگر كه لازم است به آن اشاره كنم آن است كه ما مخالف هر گونه تقسيم كشور و تجزيه عراق هستيم. كساني هستند كه مي‌خواهند كشورهاي اسلامي را تقسيم و تجزيه كنند، مي‌خواهند عراق را به چندين عراق و مصر را به چندين مصر و سوريه را به چندين سوريه تبديل كنند. لازم است با اين گونه طرح‌ها مخالفت كنيم و در برابر هرگونه طرحي در زمينه تقسيم و تجزيه اين كشورهاي اسلامي بايستيم. سوال: آقاي هاشمي شما كه الان در اين برنامه سخن مي‌گوييد براي ما مشخص كنيد كه آنچه را كه مي‌گوييد راي شخصي شماست يا راي تمامي علماي ديني ايران است؟ هاشمي رفسنجاني: طبيعتا من آراي شخصي خود را مي‌گويم، اما مي‌دانم كه اكثريت علماي ايران نيز چنين راي و نظري دارند. سوال: آنچه كه آقاي شيخ قرضاوي گفتند را شنيديد، موضوع نشست مكه و توافق اين نشست و عدم حضور بسياري از علماي شيعه و نيز موضوع لعن (صب) خلفا؟ هاشمي رفسنجاني: به اعتقاد من كارهايي كه از سوي عوام و افراط گرايان انجام مي‌گيرد نبايد بر ما تاثير بگذارد و نبايد منجر به ايجاد تفرقه ميان ما شود. بايد هم چنان به وحدت خود متمسك بمانيم؛ در حال حاضر خطر بزرگتر خطر اسراييل و آمريكا است، استكبار درصدد ايجاد فتنه و به اشغال در آوردن سرزمين‌هايمان است و امت اسلامي بايد نسبت به اين امر هوشيار باشد؛ زيرا اين امت مسووليت‌هاي خاصي را به عهده دارد و با توجه به دارا بودن منابع غني انرژي مي‌تواند در برابر اين دشمن ايستادگي كند؛ لذا اين حق امت اسلامي است كه يك قدرت تشكيل دهد و از اسلام محافظت كند. نبايد به سخنان عوام گوش دهيم و بر اساس آن ارزيابي يا موضع‌گيري كنيم؛ در تمامي خطباي جمعه مي‌گوييم صلوات بر محمد و آل محمد و اصحاب محمد (ص). نبايد به حقوق ديگران تجاوز كنيم. سوال: آقاي رفسنجاني اما بسياري از اهل تسنن اين سوال را مطرح مي‌كنند كه چرا حكم حرام يا تحريم از سوي شما در اين زمينه يعني لعن صحابه توسط عوام صادر نمي‌شود؟ هاشمي رفسنجاني: اين موضوع بارها توسط علماي اسلام مطرح شده است و نيز توسط امام خميني، رهبر كبير انقلاب اسلامي و آيت‌الله خامنه‌اي نيز مطرح شده است؛ نبايد به چيزهايي كه منجر به ايجاد تفرقه و اختلاف مي‌شود گوش دهيم؛ ما نمي‌خواهيم كه اين امت تضعيف شود و در تمامي خطبه‌هاي خود به موضوع اهل بيت و صحابه نيز مي‌پردازيم و پرداخته‌ايم. سوال: آقاي شيخ قرضاوي در ميان اهل تسنن نيز افراط گراياني وجود دارند و در اين زمينه نيز فتواهايي از سوي برخي از رجال ديني در زمينه تكفير اهل تشيع نيز صادر شده است؛ بنابراين اهل تشيع نيز در اين زمينه نسبت به اهل تسنن اعتراضاتي دارند. قرضاوي: من مي‌توانم به زبان اهل تسنن بگويم خطاي هر شخصي بر آن شخص است، نه بر همه. موضوع تكفير موضوع دوجانبه‌اي است؛ اما چه مقدار از اهل تسنن هستند كه اهل تشيع را تكفير مي‌كنند؟ اكثريت اهل تسنن به چنين اقدامي مبادرت نمي‌كنند. چه تعداد از اهل تسنن در پس حزب‌الله ايستادند و از حزب‌الله حمايت كردند؟ بنابراين موضوع تكفير موضوع عامي ميان اهل تسنن نيست. همانگونه كه گفتيم ما بر اعتدال گرايان نظر داريم و اعتماد مي‌كنيم. سوال: آقاي رفسنجاني اهل تشيع معتقد به تقيه هستند و مي‌گويند كه تقيه حكم خاصي دارد؟ نظر شما در اين زمينه چيست؟ هاشمي رفسنجاني: من فكر مي‌كنم اين نيز يكي ديگر از موضوع‌هايي است كه توسط دشمنانمان مطرح مي‌شود. امروز اگر به زندگي عقلا، كشورها و حكومت‌ها و هر انساني نگاه كنيد مي‌بينيد كه برخي از موضوعات وجود دارد كه شخص معتقد است كه مصلحت بر آن است كه نبايد مطرح شود. در قانون نيز چنين چيزي وجود دارد و حتي برخي از مدارك سري يا قوانيني وجود دارد كه اصلا نبايد مطرح شود. مساله اين طور نيست كه هر كسي موضوعي را آنچنانكه مي‌خواهد و آنچنانكه مصلحت مي‌داند مطرح كند. تقيه كه شيعيان به آن معتقد هستند از قرآن گرفته شده است و منبع اصلي آن قرآن است و نبايد اسرار مسلمانان را به غير مسلمانان مطرح كنيم و ما حتي در ميان خود شيعيان نيز هر چيزي را مطرح نمي‌كنيم؛ برخي از امور سري در هر حكومتي و در هر دولتي وجود دارد، بنابراين اگر بخواهيم مفهوم تقيه را به يك حركت سري شيعه تعريف كنيم اين يك تعريفي است كه از روي سادگي و ناآگاهي انجام گرفته است؛ زيرا اين موضوع نه تنها در نزد شيعيان بلكه در نزد اهل تسنن و ديگر مسلمانان نيز وجود دارد. سوال: آقاي رفسنجاني گفته مي‌شود كه تلاش‌هايي از سوي ايران براي شيعه ساختن اهل تسنن در كشورهاي اسلامي انجام مي‌گيرد پاسخ شما به اين سوال چيست؟ هاشمي رفسنجاني: بهترين روش‌ها براي تعريف يك فكر خوب و يا يك عمل خوب و يا يك اقدام خوب به اعتقاد ما آن است كه عمل صالحي را انجام دهيم و زمينه را براي آن فراهم سازيم تا ديگران نيز از اين عمل خوب دنباله‌روي كنند و ديگران نيز اين گونه اقدام را انجام دهد اگر مقصود آن است كه ما اين اقدام خوب و ستوده را انجام ندهيم اين كاملا نادرست است بايد به اقدامات ستوده دست زنيم چون حمايت از مظلوم دفاع از حق مظلوم. آيا اگر ما به چنين اقدامات ستوده اي اقدام كنيم ديگران فكر مي‌كنند كه اين يك عمليات تبليغاتي از سوي ما مي‌باشد؟ به اعتقاد من اين ديدگاه كاملا نادرست است و اين حق همه است كه اقدامات ستوده‌اي را براي خود داشته باشند. هم چنين اگر مقصود آن است كه به گونه‌اي تبليغ كنيم و به گونه‌اي سخن بگوييم كه ديگران را متهم كنيم و معايب ديگران را رو كنيم اين نيز كاملا نادرست است و ما نيز به چنين اقدامي دست نمي‌زنيم زيرا معتقديم اين گونه اقدامات شايسته نمي‌باشد و انتظار داريم كه همه نيز اين گونه معتقد باشند و اينگونه عمل كنند به گونه‌اي كه با عمل ستوده خود ديگران را به انجام چنين اعمالي هدايت كند. سوال: آقاي قرضاوي برخي معتقدند كه اهل تسنن مرجعيت جامعي ندارد. با توجه به اين نظريه چگونه مي‌توانيم مطمئن شويم كه زماني كه ميان علماي اهل تسنن اجماعي رخ مي‌دهد اين اجماع از سوي عوام مورد قبول و به اجرا گذاشته مي‌شود. به خصوص آنكه علماي اهل تسنن شيوه‌هاي خاص خود را دارند و حتي اختلافي ميان علما و حكام برخي كشورها وجود دارد و نيز اگر شما اهل تشيع را متهم مي‌كنيد كه تلاش‌هاي گسترده‌اي را براي شيعه كردن سني‌ها در برخي از كشورهاي اسلامي انجام مي‌دهند شما نيز به چنين اتهامي متهم هستيد و نيز اين اتهام و يا اين انتقاد بر اهل تسنن وارد است كه حقوق اقليت شيعه در برخي از كشورهاي سني اصلا رعايت نمي‌شود. قرضاوي: قبل از اينكه به اين سوال پاسخ دهم مي‌خواهم درباره‌ي تقيه كه آقاي هاشمي به آن اشاره كردند، ارزيابي را داشته‌ باشم. موضوع تقيه كه در قرآن كريم ذكر شده است براي غير مسلمانان است نه براي مسلمانان و آيه‌ي شريفه‌اي نيز در اين زمينه در قرآن هست.بنابراين موضوع تقيه در قرآن كريم نيز براي غير مسلمانان آمده است و از اين موضوع به عنوان قاعده‌اي براي تعيين مسير يك قضيه ديگر استفاده شده است. اما در مورد سوال شما. اينكه اهل تسنن تلاش مي‌كنند اهل تشيع را سني بكنند صحيح نيست و اصلا منظور ما و قصد ما از اين موضوع چيز ديگري است. مقصود ما تلاش‌هايي است كه براي شيعه كردن اهل تسنن انجام مي‌گيرد. اگر به اين موضوع با اين ديد نگاه كنيم كه اعتقاد يك مذهب را تغيير دهيم و منجر به انتقال افراد از مذهبي به مذهبي ديگر و يا فرقه‌اي به فرقه‌ي ديگر شويم اين همان موضوع و مسير فتنه است و من به برادران ايراني خود در آن زمان كه به ايران آمدم و گفت‌وگويي با آنها داشتم گفتم كه ممكن است چه چيزي از اين اقدام يعني شيعه كردن افراد سني در يك كشور سني به دست آيد و كشورهاي سني مثل سودان، تونس و غيره شايد ممكن است در اين گونه تلاش‌ها ده هزار صد هزار يا بيشتر از اهل تسنن شيعه شوند. اما پيامد آن تحريك احساسات كل آن ملت عليه عاملان اين حركت است. من به شما اطمينان مي‌دهم اين چنين جرياني از سوي اهل تسنن وجود ندارد و آنها اين كار را نمي‌كنند. من در ارتباط با بسياري از سازمان‌هاي تبليغاتي جهاني بزرگ از اهل تسنن چون هيات خيريه‌ي اسلامي كويت، سازمان دعوت اسلامي خارطوم يا ليبي هستم و به شما اطمينان مي‌دهم در برنامه‌هاي تبليغات اين سازمان‌ها هيچ گونه تلاش‌هايي مشابه وجود ندارد. سوال: آقاي شيخ قرضاوي اما درباره‌ي اينكه برخي از اقليت‌هاي شيعه در كشورهاي سني به حقوق خود دست نمي‌يابند چه مي‌گوييد؟ قرضاوي: اين همان چيزي است كه مي‌توان گفت به صورت دو جانبه وجود دارد، اما اگر بخواهيم مساله‌ي تقريب را جدي بگيريم بايد كشورهاي سني حقوق اقليت شيعيان را در نظر بگيرند و همينطور كشورهاي شيعه حقوق اقليت‌هاي سني را نيز در نظر داشته باشند. اما لازم است بگويم اين درست است كه در برخي از كشورهاي سني تمامي حقوق اقليت‌هاي شيعه ممكن است رعايت نشود اما به هر حال ما شاهد مقامات مسوول و وزيران مسوول شيعه در برخي از حكومت‌هاي سني مي‌باشيم بگونه‌اي كه برخي از اقليت‌هاي مصري كه بسيار كمتر از اقليت‌هاي اهل تسنن در ايران هستند، سه وزير در حكومت دارند. اما اهل تسن كه 15 ميليون نفر در ايران مي‌باشند حتي يك وزير در حكومت نيز ندارند. اهل تسنن در ايران خواهان مساجد هستند كه اين خواسته‌ي آنها در نظر گرفته نمي‌شود و به هر حال منظور من آن است كه دو طرف بايد مطالبات اقليت‌ها را در نظر بگيرد و اگر بخواهيم درهاي فتنه و شر را ببنديم بايد اين مسايل را به صورت جدي در نظر بگيريم و دنبال كنيم. سوال: آقاي رفسنجاني موضوع بعدي عراق است. بسياري بر اين توافق نظر دارند كه بحران‌هاي فعلي عراق بيشتر چهره‌ي سياسي دارند تا ديني. كساني هستند كه مي‌گويند ايران نسبت به آنچه كه در عراق جاري است موافق است، به رغم آنكه با حضور نيروهاي اشغالگر در اين كشور مخالف مي‌باشد. اشغالگران مبادرت به تشكيل حكومت طوايفي در عراق كردند كه اكثريت احزاب اين حكومت طوايفي احزابي بودند كه در سابق تحت حمايت ايران بوده‌اند. از منطق وحدت امت اسلامي چگونه اين موضوع را ارزيابي مي‌كنيد؟ هاشمي رفسنجاني: قبل از آنكه درباره‌ي عراق حرف بزنم مي‌خواهم ارزيابي درباره برخي از اظهارات آقاي قرضاوي داشته باشم. اگر بخواهم به برخي از مطالبي كه وي اظهار داشته‌اند و برخي از آمار ارقام و ادعاهايي كه وي نيز ارايه كردند جواب بدهم جواب‌هاي روشن و صريحي دارم .اما ما نمي‌خواهيم كه در دام آمريكا واقع شويم و اگر اين گونه پاسخ دهيم اين گفت‌وگو اهداف آمريكا را محقق خواهد ساخت و همان چيزي مي‌شود كه آمريكا و اسراييل مي‌خواهند. بنابراين نبايد بگذاريم اين گفت‌وگو به اين مسير هدايت شود. اما درباره‌ي عراق موضع‌گيري ما درباره عراق بسيار واضح و روشن است ما خواهان حفظ تماميت ارضي عراق و استقلال و اتحاد اين كشور هستيم ما خواهان آن هستيم كه عراق تجزيه و تقسيم نشود و تمامي قوميت‌ها و مذاهب عراقي تحت يك پرچم و يك قانون قرار گيرند. نبايد اين چنين فكر كنيم كه با توجه به آنكه شيعيان در زماني كه اهل تسنن حاكم عراق بودند تحت ظلم واقع شده بودند و امروز آمده‌اند كه انتقام بگيرند. بايد همه در يك صف واحد بايستند و اين فرصت را به اشغالگر عراق ندهند كه اهداف خود را محقق سازد. ما و كشورهاي همجوار بايد همكاري‌هاي لازم را در زمينه‌ي موضوع عراق انجام دهيم و بايد عراقي‌ها خود امور خود را اداره كنند. سوال: اما آقاي رفسنجاني برخي‌ها مي‌گويند كه ايران تشكلات اطلاعاتي و فعاليت‌هايي در عراق دارد و به رغم آنكه مخالف حضور اشغالگران است اما اينگونه فعاليت‌ها را براي خود در عراق حفظ مي‌كند و موضع‌گيري ايران در عراق نسبت به موضع‌گيري‌اش نسبت به لبنان و فلسطين متفاوت است. هاشمي رفسنجاني: هر كس اين گونه نظريه‌ها و اين گونه اظهارات را ارايه مي‌دهد در واقع به همان زبان آمريكا حرف مي‌زند ما نمي‌خواهيم در امور عراق دخالت كنيم و مي‌خواهيم عراقي‌ها خود مشكلات خود را حل كنند. شما بايد اين واقعيت را در نظر بگيريد ما هر جا كه مشكلي براي كشورهاي اسلامي يا مسلمانان به وجود آمده است كمك‌هاي خود را به آن كشور ارايه داده‌ايم. مثلا به مسلمانان بوسني و نيز به مسلمانان فلسطين كمك كرده‌ايم در حالي كه آنها سني بودند. ما از كل امت اسلامي حمايت مي‌كنيم و اگر از عراق دفاع مي‌كنيم در واقع از عراق به عنوان يك كشور اسلامي كه تحت اشغال اشغالگران مي‌باشد حمايت مي‌كنيم و خواهان دخالت در امور اين كشور نيستيم عراقي‌ها خود به خوبي مي‌دانند چگونه امور خود را بگردانند انتخابات برگزار مي‌كنند و هر كسي كه اكثريت را به دست آورد مسوول تشكيل حكومت مي‌شود و اكثريت پارلمان را نيز در دست مي‌گيرد. بايد بگذاريد مردم عراق خود سرنوشت خود را تعيين كنند. سوال: آقاي قرضاوي همان گونه كه شما مي‌گوييد برخي از احزاب شيعه با حكومت درچارچوب اشغال عراق همكاري مي‌كنند برخي از احزاب سني نيز با اين حكومت و با وجود نيروهاي اشغالگر همكاري خود را ارايه مي‌كنند. در عراق گروه‌هاي سني وجود دارند كه مرتكب اعمال خلاف شرع مي‌شوند و اقدامات نادرستي را عليه شيعيان و حتي سني‌ها اتخاذ مي‌كنند و نام اين گروه‌هاي سني نيز براي همه آشكار است. اين موضوع خود نمي‌تواند در از ميان بردن فتنه كمك كند؟ نظرتان چيست؟ قرضاوي: ما اصلا اهميتي به موضوع مشاركت اين احزاب يا آن احزاب با حكومت و همكاري آنها قائل نيستيم. ممكن است برخي از برادران سني در حكومت شركت كرده باشند و يا همكاري‌ را ارايه داده باشند كه در حال حاضر پشيمان شده‌اند اين موضوع براي ما مهم نيست آنچه كه ما بر آن متمركز مي‌شويم حق ملت عراق در داشتن مقاومت اسلامي در برابر اشغالگران است. حقي كه هر ملت ديگري چون ملت فلسطين و افغانستان از آن برخوردار است. حقي كه حتي در عرف و قانون بين‌الملل نيز كاملا وجود دارد. حق مقاومت اسلامي به عنوان يك اصل واجب در احكام اسلامي وجود دارد و اسلام از اين مقاومت به عنوان جهاد نام برده است. به طوري كه هر وقت گروهي يك كشور اسلامي را به اشغال در آورد واجب شرعي همه مسلمانان آن كشورهاي منطقه است كه در برابر دشمن مقاومت كنند. مشكل ما مشكل همكاري احزاب با حكومت عراق نيست بلكه مشكل ما حلال شمردن ريخته شدن خون‌هاي مردم عراق و كشتارهاي روزانه‌اي است كه در اين كشور رخ مي‌دهد. اگر كسي ازاهل تسنن در اين گونه اقدامات شركت داشته است ما هميشه اين موضوع را محكوم كرده‌ايم. اما از آيت‌الله‌هاي عراق و ايران نيز خواسته‌ايم كه با محكوم كردن اين موضوع مانع ريخته شدن خون بسياري از مسلمانان عراق شوند. همه بر داشتن نفوذ ايران در عراق معتقدند و اعتراف كرده‌اند و همه مي‌دانند كه بسياري از كليد هاي اين گونه بحران‌ها در دست ايران است. بايد به اين موضوع اعتراف كنيم و نسبت به اين قضيه راه‌حلي را در اين ديدار و در اين گفت‌وگو ارايه دهيم. بايد خون و خونريزي در عراق را متوقف كنيم. سوال: آقاي قرضاوي بعضي از كشورهاي عربي و اسلامي كه از اكثريت سني برخوردارند اين كشور اسلامي را حمايت نمي‌كنند و در برخي از اوقات موضع‌گيري‌هايي را اتخاذ مي‌كنند كه با موضع‌گيري آمريكا در قبال ايران موازي و حتي نزديك است. نظر شما در اين مورد چيست؟ قرضاوي: من وكيل سازمان يا كشور عربي يا كشور مشخصي نيستم اما در بسياري از موارد موضع‌گيري‌هايي بر خلاف حكام و رهبران اين كشورها اتخاذ كرده‌ام. درست است كه ما در برخي از موارد چون نقش ايران در عراق يا موضوع صحابه اختلاف نظر داريم اما اگر روزي به ايران تجاوزي انجام گيرد مطمئنا ما موضع‌گيري مخالف با اين تجاوز خواهيم گرفت و در كنار ايران خواهيم ايستاد و از اين كشور حمايت خواهيم كرد. ما در كنار هر كشور مسلمان ديگري خواهيم ايستاد و مخالف هر گونه تجاوزي به يك كشور اسلامي چون ايران هستيم. مطمئنا با تجاوزگران رويارو خواهيم شد و در كنار ايران خواهيم ايستاد. هيچ شكي در اين موضوع نيست و موضع‌گيري ما در اين زمينه كاملا روشن است و حتي موضع‌گيري ما در زمينه انرژي هسته‌يي ايران نيز مشخص است به گونه‌اي كه ما معتقديم اين حق ايران است كه بتواند اين انرژي را داشته باشد. سوال: آقاي رفسنجاني در حال حاضر مقاومت اسلامي در عراق وجود دارد و ايران نيز مخالف حضور اشغالگران در اين كشور است. چرا تا به امروز فتواي صريح و روشني كه مقاومت اسلامي را واجب بشمارد و يا حتي برخي از مقاومت‌ها را در برخي از مناطق عراق چون منطقه الانبار و غيره انجام مي‌گيرد تاييد كند، صادر نشده است. هاشمي رفسنجاني: من فكر مي‌كنم بارها و بارها اين را گفته‌ايم و تاييد كرديم و موضع‌ ما اين چنين بوده است كه مقاومت امري ضروري و واجب است و ما مخالف هر گونه درگيري داخلي ميان عراقي‌ها هستيم. من نمي‌خواهم وارد اين مساله بشوم اما نبايد فراموش كنيد كه اين درگيري‌ها از كجا آغاز شد و معتقدم كه آقاي قرضاوي نيز نبايد چيزي را بگويد كه آمريكا مي‌گويد و مي‌خواهد. مقاومت اسلامي حق ملت عراق است اما شما ببينيد تا به امروز هيچ ايراني‌اي كه در عمليات تروريستي در عراق شركت كرده باشد دستگير نشده است. اما بسياري از اعرابي كه در اين عمليات‌هاي تروريستي در عراق شركت كرده‌اند دستگير شده‌اند. نمي‌خواهم در اين زمينه وارد شوم و حرف بزنم. ما به رغم تمامي عمليات‌هايي كه عليه اماكن مقدسه انجام شده است و ما آنها را محكوم كرده‌ايم گفته‌ايم كه بايد همه مردم عراق در تعيين سرنوشت اين كشور مشاركت داشته باشند و تمامي طوايف و مذاهب اين كشور در حكومت نقشي داشته باشند و اين يك امر كاملا شرعي و عقلي است و در صورتي كه اين امر محقق شود بسياري از اختلافات موجود حل و فصل مي‌شود الا اينكه بخواهيم اهداف آمريكا و اسراييل محقق شود و به اين اختلافات گسترش دهيم. سوال: آقاي رفسنجاني در عراق گروه‌هاي مرگ هم چنان به فعاليت‌هاي خود ادامه مي‌دهند و بسياري از مردم عراق به دليل نوع مذهبي كه دارند يا به دليل ساده‌تر تنها هدف قرار داده شده و كشته مي‌شوند. در اين زمينه چه مي‌گوييد؟ هاشمي رفسنجاني: به اعتقاد ما اين امور از گناهان كبيره است و هر كسي مرتكب چنين اموري شود مرتكب جنايت شده است و مستحق جهنم است. نبايد خون هيچ مسلماني و حتي غير مسلماني در عراق ريخته شود. همه ملت عراق بايد از امنيت لازم و قانون لازم برخوردار باشد. به اعتقاد من برخي از گروه‌هاي تندرو ماموريت‌هاي خاصي را در عراق دنبال مي‌كنند و اشغالگران آمريكايي نيز از اين امر استقبال مي‌كنند و حتي بستر فعاليت‌ آنها را فراهم مي‌كنند چون بهانه بقاي آنها در عراق فراهم مي‌شود. همه ما و تمامي علما و مسلمانان و عقلا و همه شخصيت‌هاي فكري و فرهنگي جهان اسلام بايد زمينه لازم را براي ملت عراق فراهم آوريم تا اين ملت بتواند خود قضاياي خود را حل كند. اما ديگر امور ارتباطي با ما ندارد؟ سوال: اما برخي مي‌گويند اگر ايران بخواهد مي‌تواند با صدور فتوايي مانع از ادامه كار اين گروه‌هاي مرگ شود؟ هاشمي رفسنجاني: بايد پاسخ خود را بار ديگر براي شما تكرار كنم ما هميشه اين امر را تحريم كرده‌ايم و نظر تمامي ملت ايران، نظام ايران، حكومت ايران و آيت‌الله خامنه‌اي، رهبر ايران نيز چنين است كه اين امور از گناهان كبيره هستند و هر كسي كه مرتكب اين گونه قتل‌ها شود مستحق جهنم است. نبايد عراقي‌ها با يكديگر درگير شوند و بايد اين موضوع را در نظر بگيريم كه چه كسي آغازگر اين موضوع بوده است. چه كسي آيت‌الله حكيم را پس از 20 سال جهاد پس از بازگشت به عراق به شهادت رساند. ما نمي‌خواهيم بر اين موضوع‌ها متمركز شويم و معتقديم نبايد به گذشته نگاه كنيم و بايد متحد باشيم و متحد عمل كنيم. سوال: آقاي قرضاوي همانگونه كه گفته شد و آقاي رفسنجاني نيز به آن اشاره كرد برخي از عمليات‌هاي قتل و ترور توسط گروه‌هاي معروف سني چون گروه القاعده اتخاذ مي‌شود، اما شما نيز در اين زمينه موضع‌گيري و فتواي مشخصي را صادر نكرده‌ايد. قرضاوي: من نمي‌دانم اين گروه‌ها و اين افراد از كجا و از كدام منطقه وارد عراق مي‌شوند و چگونه مرتكب اين گونه اقدامات مي‌شوند. ما هميشه اين گونه كشتارها و اين گونه اقدامات را محكوم كرده‌ايم و حتي زماني كه آيت‌الله سيد محمد باقر حكيم ترور شد ما در قاهره بوديم و از همان جا اين عمليات را محكوم كرديم و گفتيم كه اين عمليات حرمت مكان،‌ زمان و انسان را رعايت نكرده است و به شدت آن را محكوم كرديم و تمامي اقدامات مشابه چون حمله به حرمين عسگريين را نيز محكوم كرديم و اتحاديه‌ي جهاني علماي مسلمين نيز چنين موضع‌گيري را اتخاذ كرد. ما مسوول آنچه كه رخ مي‌دهد نيستيم و معتقديم مقاومت عراقي بايد يك مقاومت كاملا عراقي باشد و نيروهاي خارجي پنج درصد از اين مقاومت را نيز تشكيل نمي‌دهند. سوال: اما آقاي قرضاوي اگر شما اين گونه اقدامات را محكوم مي‌كنيد و آقاي رفسنجاني نيز محكوم مي‌كند بنابراين چرا شاهد پيشرفتي در حل اين مسايل نيستيم؟ قرضاوي: پاسخ ما آن است كه اقدامات عملي از سوي مراجع شيعه عالي عراق و ايران انجام نمي‌گيرد. به اعتقاد من ايران از قدرت لازم و نفوذ كامل در عراق برخوردار است كه بتواند بسياري از اين امور را متوقف كند اما گويا ايشان نمي‌خواهد به اين موضوع اعتراف كند كه ايران اين نفوذ را دارا مي‌باشد. تنها چنين موضع‌گيري مي‌تواند آتش به پا خواسته در عراق را خاموش كند و ما را از وقوع در يك جنگ داخلي كه هيچ كس در آن پيروز نيست و همه ما شكست خورده‌ايم جز آمريكا و اسراييل و دشمنان امت اسلامي، نجات دهد. سوال: آقاي رفسنجاني ما به اندرون خود نگاه نمي‌كنيم و اين همان كاري است كه بايد انجام بدهيم و اختلافات داخلي خود را حل كنيم. به اعتقاد شما مهمترين اين اختلافات كه بايد حل شود تا زمينه‌اي را براي حل مسايل ديگر ايجاد كند چيست؟ هاشمي رفسنجاني: شما باز هم به آنچه كه من در ابتداي اين گفت‌وگو گفته‌ام بازگشتيد. بايد بگويم كه لازم است از اتحاد و وحدت خود محافظت كنيم و به قرضاوي نيز توصيه مي‌كنم اخبار را بيشتر و دقيق‌تر دنبال كند و اظهارات مقامات مسوول ايراني را بيشتر مطالعه كند كه اگر اين كار را مي‌كرد و حتي به موضع‌گيري‌هايي كه ما در شبكه‌ي الجزيره داشتيم نگاه مي‌كرد مي‌ديد كه ايراني‌ها مقاومت را تاكيد كرده‌اند و بارها و بارها درگيري‌هاي داخلي را محكوم كرده‌اند و حتي به طرف‌هاي درگير نيز نصيحت‌هاي لازم را ارايه داده‌اند و اين موضع‌گيري‌ها را بارها و بارها تكرار كرده‌ايم و به اعتقاد من همه از اين موضع‌گيري‌ها مطلع‌اند. به همين دليل از آقاي قرضاوي و ديگر علماي محترم مي‌خواهم كه روزنامه‌ها و اخبار را بيشتر دنبال كنند و بدانند كه قلب ما از آنچه كه در عراق مي‌گذرد در آتش مي‌سوزد. سوال: آقاي قرضاوي من دقيقا همان سوالي را كه از آقاي رفسنجاني پرسيدم به عنوان پايان اين گفت‌وگو از شما مي‌پرسم. قرضاوي: پاسخ ما آن است كه بايد نسبت به حفظ وحدت ملي اين امت اسلامي بيشتر مسووليت پذير و هوشيار باشيم و در برابر تمامي اقداماتي كه درصدد ايجاد فتنه، تفرقه و تجزيه‌ي اين امت است ايستادگي كنيم. تلاش‌هايي كه تحت تعريف‌هاي نژادي چون فارس، توراني، عرب، كرد و غيره انجام مي‌گيرد. بايد اسلام را بر مذهب و وطن را بر طايفه‌ و امت را بر قوم برتري دهيم. چگونه است زماني كه ما براي ايجاد تقريب ميان مسيحيت و دين اسلام گفت‌وگو مي‌كنيم نمي‌توانيم در زمينه تقريب مذاهب اسلامي به اقدام مناسب دست زنيم. آن هم براي امت اسلامي كه يك ميليارد و نيم اين جهان را تشكيل مي‌دهد. بايد از تمامي امكانات اقتصادي و انرژي و منابعي كه در اختيار داريم استفاده كنيم و در صورتي كه با حفظ وحدت از اين منابع استفاده كنيم مي‌توانيم از جهان سوم به جهان اول و از تاريكي به روشنايي برسيم. در مشرق و مغرب زمين چشم تمامي مسلمانان به اين گفت‌وگو است همه مي‌خواهند ما راه‌كار عملي را ارايه دهيم در غير اين صورت اين ديدار نيز مانند ديگر ديدارها و گفت‌وگوهايي كه بدون راه‌كار عملي و اجرايي به پايان رسيده‌اند خواهد بود. بسياري در عراق چشم به ما دوخته‌اند كه اين حمام خون در اين كشور متوقف شود. شبه نظاميان موجود محو شوند و حق به حق دار برسد. كساني كه از خانه‌هايشان به اجبار بيرون رانده‌ شده‌اند به خانه‌هايشان بازگردند و مساجد اشغال شده بار ديگر به صاحبان اصلي آن بازگردانده شود. خلاصه‌ي امر آن است كه پيش از اين من در نشست دوحه نيز گفته‌ام طرح ايجاد تقريب مذاهب در محك بسياري قرار گرفته است و در لحظات بسيار حساسي بسر مي‌بريم كه اميدواريم اين طرح در نهايت با موفقيت و پيروزي به نتيجه برسد نه با شكست.